แผ่นกรองอากาศ HEPA Filter ช่วยลดปัญหาเชื้อโรคในโรงพยาบาลอย่างไร?

โรงพยาบาลเป็นสถานที่ที่ต้องให้ความสำคัญกับ “ความสะอาด” และ “ความปลอดภัย” มากที่สุด เนื่องจากเป็นแหล่งรวมของผู้ป่วย บุคลากรทางการแพทย์ และ ผู้มาเยี่ยม ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรคสูง โดยเฉพาะเชื้อโรคที่ลอยอยู่ในอากาศ เช่น แบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา และ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก โดยหนึ่งในระบบสำคัญที่จะช่วยควบคุมความสะอาดของอากาศในโรงพยาบาล คือ แผ่นกรองอากาศสำหรับห้องสะอาด (Cleanroom Air Filter) ซึ่งมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการลดการปนเปื้อนของเชื้อโรค และ ช่วยป้องกันการติดเชื้อภายในโรงพยาบาล ดังนั้นบทความนี้จะอธิบายอย่างละเอียดว่า แผ่นกรองอากาศ HEPA Filter ห้องสะอาดนั้นจะช่วยลดปัญหาเชื้อโรคในโรงพยาบาลได้อย่างไร และทำไมจึงขาดไม่ได้ในระบบสาธารณสุขยุคใหม่

ปัญหาเชื้อโรคในโรงพยาบาล: ภัยเงียบที่ต้องควบคุม

การติดเชื้อในโรงพยาบาล (Hospital-Acquired Infection หรือ HAI) นั้นเป็นปัญหาสำคัญที่พบได้ทั่วโลก ซึ่งผู้ป่วยอาจติดเชื้อระหว่างการรักษา แม้จะไม่ได้เป็นโรคติดเชื้อมาตั้งแต่แรก โดยเชื้อโรคในโรงพยาบาลสามารถแพร่กระจายได้หลายทาง เช่น การสัมผัสโดยตรง , อุปกรณ์ทางการแพทย์ , พื้นผิวต่าง ๆ และ ที่สำคัญคือ การแพร่กระจายทางอากาศ ซึ่งเชื้อโรคจำนวนมากสามารถลอยอยู่ในอากาศเป็นเวลานาน และ เข้าสู่ร่างกายผ่านการหายใจ ทำให้การควบคุมคุณภาพอากาศเป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่ง

แผ่นกรองอากาศ HEPA Filter คืออะไร

แผ่นกรองอากาศ HEPA Filter คือ อุปกรณ์ที่ใช้ในระบบปรับอากาศ และ ระบบระบายอากาศ เพื่อกรองเอาฝุ่นละออง เชื้อโรค และ อนุภาคขนาดเล็กออกจากอากาศก่อนส่งเข้าสู่พื้นที่ใช้งาน ซึ่งแผ่นกรองอากาศเหล่านี้ถูกออกแบบมาให้มีประสิทธิภาพสูงกว่าฟิลเตอร์ทั่วไป และ สามารถกรองอนุภาคขนาดเล็กระดับไมครอน หรือ เล็กกว่าได้

กลไกการทำงานของแผ่นกรองอากาศประสิทธิภาพสูง (HEPA Filter)

หัวใจสำคัญของห้องสะอาด (Cleanroom) ในโรงพยาบาล คือ แผ่นกรอง HEPA (High-Efficiency Particulate Air) ซึ่งตามมาตรฐาน EN 1822 จะต้องสามารถดักจับอนุภาคที่มีขนาด 0.3 ไมครอน ได้ไม่ต่ำกว่า 99.97% ซึ่งการดักจับเชื้อโรคไม่ได้เกิดขึ้นเพียงแค่การ "ติดเนื้อกรอง" แต่เกิดจากทฤษฎีทางกล 3 รูปแบบ และไฟฟ้า 1 รูปแบบ

1. Inertial Impaction (การกระแทกเฉื่อย): อนุภาคขนาดใหญ่ที่วิ่งมาตามกระแสลมจะพุ่งชนเส้นใยโดยตรงด้วยแรงเฉื่อย
   
   
2. Interception (การสกัดกั้น): อนุภาคที่วิ่งกระทบเส้นใยจะถูกแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุล (Van Der Waals Force) ยึดไว้
   
   
3. Diffusion (การแพร่กระจาย): สำหรับอนุภาคขนาดเล็กมาก (ต่ำกว่า 0.1 ไมครอน) จะเคลื่อนที่แบบไร้ทิศทาง (Brownian Motion) ทำให้เพิ่มโอกาสกระทบกับเส้นใย
   
   
4. Electrostatic Attraction: การใช้ประจุไฟฟ้าสถิตช่วยดึงดูดฝุ่นและเชื้อโรค

การแยกประเภทห้องสะอาดในโรงพยาบาลตามมาตรฐานสากล

โรงพยาบาลแบ่งระดับความสะอาดตามมาตรฐานเป็น ISO 14644-1 และ ASHRAE 170 เพื่อความเหมาะสมในการใช้งาน เช่น

1. ห้องผ่าตัด (Operating Rooms - OR)
   
   ต้องการความสะอาดระดับ ISO Class 5 หรือ 6 ระบบลมต้องเป็นแบบ Laminar Flow คือ ลมที่ไหลผ่าน HEPA Filter ลงมาเป็นเส้นตรงในแนวดิ่งครอบคลุมเตียงผ่าตัด เพื่อผลักดันฝุ่น และ เชื้อโรคออกจากคนไข้แผลผ่าตัดโดยเร็วที่สุด
   
   
2. ห้องแยกโรคติดเชื้อความดันลบ (Negative Pressure Room)
   
   ใช้สำหรับผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจ (เช่น วัณโรค, COVID-19) ซึ่งเป็นระบบจะดูดอากาศผ่านแผ่นกรอง HEPA Filter ก่อนปล่อยออกสู่ภายนอกอาคาร เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคเล็ดลอดออกไป

โดยระบบกรองอากาศแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Filtration)จะใช้เพื่อให้แผ่นกรอง HEPA มีอายุการใช้งานยาวนาน โรงพยาบาลจึงต้องมีระบบกรองเป็นลำดับชั้น

1. Pre-Filter (G4/MERV 8): กรองฝุ่นหยาบ แมลง และเศษขยะชิ้นใหญ่
2. Medium Filter (F8/MERV 14): กรองฝุ่นละเอียด ลดภาระของ HEPA Filter
3. Final Filter (HEPA H13/H14): ติดตั้งที่ปลายทาง (Terminal Unit) ก่อนลมเข้าสู่ห้องผู้ป่วย

ความคุ้มค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ในระบบสาธารณสุขของการใช้แผ่นกรองอากาศ

การลงทุนในแผ่นกรองอากาศเกรดสูงนั้นอาจมีราคาสูงในตอนต้น แต่นั้นจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในระยะยาวได้อย่างมหาศาลจาก

- ลดระยะเวลาการนอนพักฟื้นของผู้ป่วย (Length of Stay)
- ลดอัตราการเสียชีวิตจากการติดเชื้อในกระแสเลือดหลังผ่าตัด
- ลดค่าใช้จ่ายด้านยาปฏิชีวนะราคาแพง

จะเห็นว่าแผ่นกรองอากาศ HEPA Filter ไม่ได้เป็นเพียงอุปกรณ์เสริม แต่เป็น หัวใจสำคัญของระบบควบคุมเชื้อโรคในโรงพยาบาล ด้วยความสามารถในการกรองเชื้อโรค ฝุ่น และ อนุภาคขนาดเล็ก แผ่นกรองอากาศนั้นจะช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ ปกป้องทั้งผู้ป่วย และ บุคลากรทางการแพทย์ และยกระดับคุณภาพการให้บริการทางการแพทย์อย่างยั่งยืน ดังนั้นหากสนใจระบบกรองอากาศในโรงพยาบาลที่มีประสิทธิภาพนั้นเราขอแนะนำ JAF เป็นผู้ให้บริการชั้นนำด้านผลิตภัณฑ์ ระบบฟอกอากาศ และ แผ่นกรองอากาศ ซึ่งสามารถกรองมลพิษทางอากาศได้อย่างเต็มที่อีกทั้งยังช่วย การควบคุมมลพิษทางอากาศที่ครอบคลุมทั้งโรงงาน โดยทีมงานมืออาชีพที่มีประสบการณ์มากว่า 20 ปี เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า ให้ได้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีคณภาพ ตอบโจทย์การใช้งาน และ แก้ปัญหาลูกค้าให้หมดไป อีกทั้งยังมีบริการให้คำปรึกษาทั้งก่อน และ บริการหลังการขายที่ดีอีกด้วย

ติดต่อสอบถาม 
บริษัท เจแปน แอร์ฟิลเตอร์ (ไทยแลนด์) จำกัด
ที่อยู่ 499/26 หมู่ที่ 13 ตำบลราชาเทวะ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ 10540
TEL: 02-186-8942-3, 096-801-2236
Email: sales@jafthailand.com