HEPA Filter สามารถกรองไวรัส และ แบคทีเรียได้แค่ไหน?

รู้จักกับ HEPA Filter ว่าจะกรองไวรัส และ แบคทีเรียได้ไหม

HEPA Filter สามารถกรองไวรัส และ แบคทีเรียได้แค่ไหน?

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เรื่องคุณภาพอากาศ และ การป้องกันเชื้อโรคทางอากาศได้รับความสนใจมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นภายในบ้าน สำนักงาน โรงพยาบาล โรงเรียน โรงงาน ห้องคลีนรูม หรือ พื้นที่ที่มีผู้คนอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก หนึ่งในเทคโนโลยีที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือ HEPA Filter หรือ แผ่นกรองอากาศประสิทธิภาพสูง ซึ่งหลายๆคนอาจเคยได้ยินว่า HEPA Filter สามารถกรองฝุ่น PM2.5 ได้ และ ยังสามารถช่วยดักจับไวรัส หรือ แบคทีเรียในอากาศได้ด้วย จึงเกิดคำถามสำคัญว่า HEPA Filter สามารถกรองไวรัส และ แบคทีเรียได้แค่ไหน? สามารถกำจัดเชื้อโรคได้ทั้งหมด หรือ ไม่? และ การใช้เครื่องฟอกอากาศที่มี HEPA Filter สามารถป้องกันการติดเชื้อได้จริง หรือ ไม่? ดังนั้นบทความนี้จะอธิบายตั้งแต่หลักการทำงานของ HEPA Filter ความสามารถในการกรองไวรัส และ แบคทีเรีย ปัจจัยที่ทำให้ประสิทธิภาพแตกต่างกัน รวมถึงแนวทางเลือกใช้ระบบกรองอากาศให้เหมาะสมกับพื้นที่

นิยามมาตรฐานของ HEPA Filter

ตามมาตรฐานสากล (เช่น US DOE หรือ EN 1822) แผ่นกรองที่จะได้ชื่อว่าเป็น True HEPA (เกรด H13 หรือ H14) ต้องผ่านเกณฑ์มาตรฐานดังนี้

  • ประสิทธิภาพการกรอง: ต้องสามารถดักจับอนุภาคที่มีขนาด 0.3 ไมครอน ได้อย่างน้อย 99.97% (สำหรับ H13) และ 99.995% (สำหรับ H14)

แล้ว ทำไมต้อง 0.3 ไมครอน? ขนาด 0.3 ไมครอน ถูกเรียกว่า MPPS (Most Penetrating Particle Size) หรือ ขนาดอนุภาคที่หลุดรอด และ กรองได้ยากที่สุด ดังนั้น อนุภาคที่ใหญ่กว่า หรือ เล็กกว่า 0.3 ไมครอน จะถูกกรองได้ด้วยประสิทธิภาพที่สูงยิ่งกว่า 99.97%

กลไกการทำงานของ HEPA Filter ในการดักจับเชื้อโรค

HEPA Filter ไม่ได้ทำงานเหมือน "ตะแกรงร่อนแป้ง" ที่อนุภาคเล็กกว่ารูจะหลุดรอดไปได้เสมอไป แต่ทำงานผ่านเส้นใยไฟเบอร์กลาสที่สานกันอย่างหนาแน่นแบบสุ่ม โดยใช้อนุภาคทางฟิสิกส์ 4 กลไกหลัก ได้แก่

1. Impaction (การชนโดยตรง): สำหรับอนุภาคขนาดใหญ่ (> 1 ไมครอน) เช่น สปอร์เชื้อรา ฝุ่นละออง อนุภาคจะพุ่งชนเส้นใยโดยตรงเนื่องจากแรง inertia

2. Interception (การสกัดกั้น): สำหรับอนุภาคขนาดปานกลาง (0.1 - 1 ไมครอน) เช่น แบคทีเรีย อนุภาคจะเคลื่อนที่ตามกระแสลม แต่วิ่งเฉียดใกล้เส้นใยจนถูกดึงดูดติดไว้

3. Diffusion (การแพร่กระจาย): กลไกสำคัญที่สุดสำหรับไวรัส (< 0.1 ไมครอน) อนุภาคขนาดเล็กมากจะไม่อยู่ในกระแสลมที่เรียบเฉย แต่จะเกิดการเคลื่อนที่แบบสุ่ม ชนกับโมเลกุลอากาศไปมา ทำให้มีโอกาสสูงมากที่จะวิ่งไปชน และ ติดกับเส้นใยกรอง

4. Electrostatic Attraction (แรงดึงดูดทางไฟฟ้าสถิต): ในแผ่นกรองบางรุ่น มีการประจุไฟฟ้าสถิตเพื่อช่วยดึงดูดอนุภาคขนาดเล็กเข้าหาเส้นใย

ประสิทธิภาพในการกรองแบคทีเรีย และ ไวรัสของ HEPA Filter

1. การกรองแบคทีเรีย

เนื่องจากแบคทีเรียส่วนใหญ่มีขนาดอยู่ในช่วง 0.5 - 5 ไมครอน ซึ่งใหญ่กว่าจุด MPPS (0.3 ไมครอน) กลไก Interception และ Impaction จึงทำงานได้มีประสิทธิภาพสมบูรณ์แบบ HEPA Filter จึงสามารถกรองแบคทีเรียในอากาศได้มากกว่า 99.97% ถึง 99.99%

2. การกรองไวรัส

แม้ตัวไวรัสเดี่ยว ๆ จะมีขนาดเล็ก (0.02 - 0.3 ไมครอน) แต่ในความเป็นจริง:

  • ไวรัสไม่ได้ลอยอยู่อย่างอิสระ: ไวรัสแพร่กระจายผ่านละอองฝอย หรือ ละอองลอย ที่เกิดจากการไอ จาม หรือ พูดคุย ซึ่งมีขนาดตั้งแต่ 1 ถึง 100 ไมครอน
  • ขนาดรวมของละออง: ทำให้ขนาดสัมพัทธ์ของสารพาไวรัสใหญ่พอที่จะถูกกรองได้ง่ายดาย
  • หากไวรัสลอยเป็นอนุภาคเดี่ยว: กลไก Diffusion จะทำงานได้ดียิ่งขึ้นเมื่ออนุภาคมีขนาดเล็กลง ดังนั้น ไวรัสขนาด 0.05 ไมครอน จึงถูกดักจับได้ดีกว่าอนุภาคขนาด 0.3 ไมครอนเสียอีก

ข้อจำกัด และ ข้อควรระวังสำคัญของ HEPA Filter

แม้ HEPA Filter จะดักจับไวรัส และ แบคทีเรียได้ดีมาก แต่มีข้อควรระวังในทางปฏิบัติยังต้องพิจารณาตามนี้

1. HEPA "ดักจับ" แต่ไม่ได้ "ฆ่า" เชื้อโรค:

  • เชื้อโรคที่ถูกกรองจะยังคงติดสะสมอยู่บนผิวแผ่นกรอง แบคทีเรีย และ ราอาจเจริญเติบโตได้หากมีความชื้น
  • แนวทางแก้ไข: เครื่องฟอกอากาศหลายรุ่นจึงใส่เทคโนโลยีเสริม เช่น UV-C Light, Ionizer, หรือ แผ่นกรองเคลือบสารต้านแบคทีเรีย เพื่อทำลายเชื้อโรคที่ถูกดักจับ

2. ปัญหา Air Leakage (การรั่วไหลของอากาศ):

  • หากโครงสร้างเครื่องฟอกอากาศไม่เป็นระบบปิดสนิท อากาศจะเล็ดลอดผ่านขอบแผ่นกรองอากาศโดยไม่ผ่านการกรอง ทำให้ประสิทธิภาพรวมลดลงอย่างมาก

3. ค่า CADR (อัตราการสร้าและส่งมอบอากาศบริสุทธิ์) และการหมุนเวียนอากาศ (ACH):

  • แผ่นกรองจะดีแค่ไหนก็ไร้ผล หากอัตราการหมุนเวียนอากาศไม่เพียงพอสำหรับขนาดห้อง

คำตอบของคำถามว่า “HEPA Filter สามารถกรองไวรัส และ แบคทีเรียได้แค่ไหน?” คือ HEPA สามารถช่วยดักจับอนุภาคที่มีเชื้อโรคอยู่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะกำจัดเชื้อได้ทั้งหมดหรือ ป้องกันการติดเชื้อได้ 100% การใช้ HEPA จึงควรมองว่าเป็น หนึ่งในเครื่องมือสำหรับควบคุมคุณภาพอากาศ และ ลดอนุภาคในอากาศ ซึ่งเมื่อใช้งานร่วมกับการระบายอากาศที่เหมาะสม การทำความสะอาด และ มาตรการด้านสุขอนามัย ก็จะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่มีคุณภาพ และ ปลอดภัยมากขึ้น ดังนั้นหากสนใจระบบกรองอากาศที่มีประสิทธิภาพเราขอแนะนำ JAF เป็นผู้ให้บริการชั้นนำด้านผลิตภัณฑ์ ระบบอากาศ ซึ่งรักษาคุณภาพทางอากาศได้อย่างเต็มที่อีกทั้งยังช่วย การควบคุมมลพิษทางอากาศที่ครอบคลุม โดยมีทีมงานมืออาชีพที่มีประสบการณ์มากว่า 20 ปี เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า ให้ได้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ ตอบโจทย์การใช้งาน และ แก้ปัญหาลูกค้าให้หมดไป อีกทั้งยังมีบริการให้คำปรึกษาทั้งก่อน และ บริการหลังการขายที่ดีอีกด้วย

ติดต่อสอบถาม 
บริษัท เจแปน แอร์ฟิลเตอร์ (ไทยแลนด์) จำกัด

ที่อยู่: 499/26 หมู่ที่ 13 ตำบลราชาเทวะ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ 10540
Tel: 02-186-8942-3, 096-801-2236
Email :sales@jafthailand.com