ทำไมการกรองอากาศแบบ 3 ขั้นตอน (Pre Filter, Medium Filter, HEPA Filter) ถึงช่วยโรงงานประหยัดงบได้มหาศาล
ประโยชน์ของการเลือกใช้การกรองอากาศแบบ 3 ขั้นตอนในโรงงานอุตสาหกรรม

ในโรงงานอุตสาหกรรม ระบบกรองอากาศไม่ได้มีหน้าที่เพียงทำให้อากาศสะอาดเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับ คุณภาพสินค้า ความปลอดภัยของกระบวนการผลิต อายุการใช้งานของเครื่องจักร ค่าไฟฟ้า และ ค่าใช้จ่ายด้านการบำรุงรักษา โดยเฉพาะโรงงานที่ต้องควบคุมฝุ่น และ อนุภาคในอากาศ เช่น โรงงานอาหาร ยา อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องมือแพทย์ ชิ้นส่วนยานยนต์ โรงพิมพ์ โรงงานเคมี หรือ พื้นที่ Cleanroom หากระบบกรองอากาศทำงานไม่เหมาะสม อาจเกิดปัญหาทั้งด้านคุณภาพ และ ต้นทุนตามมาในเวลาเดียวกัน หลายโรงงานจึงเลือกใช้แนวทางการกรองอากาศแบบหลายขั้นตอน โดยโครงสร้างหนึ่งที่ได้รับความนิยมคือ Pre Filter → Medium Filter → HEPA Filter ดังนั้นบทความนี้จะอธิบายว่า ทำไมการกรองอากาศแบบ 3 ขั้นตอนจึงช่วยโรงงานลดต้นทุนได้มาก และ โรงงานควรออกแบบระบบอย่างไรให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด
ทำความรู้จักกับแผ่นกรองอากาศทั้ง 3 ขั้นตอน
เพื่อให้เห็นภาพการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ เราต้องเข้าใจบทบาท หน้าที่ และ ระดับความสามารถในการดักจับฝุ่นของ Filter แต่ละชั้นเสียก่อน
1. Pre-Filter (แผ่นกรองปฐมภูมิ / กรองหยาบ)
- ระดับความละเอียด : MERV 1 – MERV 8 (ตามมาตรฐาน ASHRAE 52.2) หรือ G1 – G4 (ตามมาตรฐาน EN779)
- สิ่งที่จะดักจับ: ฝุ่นละอองขนาดใหญ่ (ขนาดมากกว่า 10 ไมครอน) เช่น ละอองเกสรดอกไม้ เส้นผม ขนสัตว์ เศษใยผ้า ฝุ่นก่อสร้าง และ แมลง
- หน้าที่หลัก: เป็นปราการด่านแรกในการรับปะทะกับอากาศภายนอกทำหน้าที่ดักจับฝุ่นขนาดใหญ่ไว้ ไม่ให้หลุดเข้าไปสะสมในระบบท่อลม หรือ ทำความเสียหายให้กับอุปกรณ์ภายใน
- วัสดุ และ การดูแล: มักทำจากเส้นใยสังเคราะห์ หรือ เส้นใยโลหะ สามารถล้างทำความสะอาดแล้วนำกลับมาใช้ใหม่ได้ หรือ มีราคาเปลี่ยนใหม่ที่ถูกมาก
2. Medium-Filter (แผ่นกรองทุติยภูมิ / กรองกลาง)
- ระดับความละเอียด (Efficiency): MERV 9 – MERV 15 หรือ M5 – F9 (ตามมาตรฐาน EN779) / ePM1, ePM2.5, ePM10 (ตามมาตรฐาน ISO 16890)
- สิ่งที่จะดักจับ: ฝุ่นขนาดกลาง และ ขนาดเล็ก (ขนาด 1.0 ถึง 10 ไมครอน) เช่น ฝุ่น PM2.5, ควันเขม่า, สปอร์ของเชื้อรา, และ แบคทีเรียบางชนิด
- หน้าที่หลัก: ดักจับฝุ่นความละเอียดปานกลางที่หลุดรอดมาจาก Pre-Filter ก่อนที่อากาศจะไหลเข้าสู่ HEPA Filter
- รูปแบบที่นิยม: ถุงกรอง หรือ ทรงกล่อง หรือ แบบ V-Bank ซึ่งมีพื้นที่การกรองสูง ชะลอการอุดตันได้ดี
3. HEPA Filter (High-Efficiency Particulate Air Filter / กรองละเอียดสูง)
- ระดับความละเอียด : H13 – H14 (ตามมาตรฐาน EN1822) กรองฝุ่นได้ถึง 99.97% - 99.995% ที่ขนาด 0.3 ไมครอน
- สิ่งที่จะดักจับ: ฝุ่นละอองขนาดจิ๋ว, ละอองควันไฟละเอียด, อนุภาคไวรัส, แบคทีเรีย, และ สปอร์เชื้อราขนาดเล็กมาก
- หน้าที่หลัก: สร้างอากาศบริสุทธิ์ขั้นสูงสุดสำหรับพื้นที่ควบคุมความสะอาด
- ลักษณะเด่น: ผลิตจากเส้นใยแก้วขนาดจิ๋ว ถักทออย่างแน่นหนา มีความเปราะบาง และ ราคาสูงที่สุดในระบบ
เจาะลึก: ระบบกรอง 3 ขั้นตอน ช่วยโรงงานประหยัดงบประหยัดเงินได้อย่างไร?
กลยุทธ์การกรองแบบ 3 ขั้นตอน ใช้หลักการที่เรียกว่าการกรองคัดแยกตามขนาด เพื่อสร้างผลประโยชน์ทางเศรษฐศาสตร์แก่โรงงานใน 4 มิติหลัก ดังนี้
1. ยืดอายุการใช้งานของ HEPA Filter ได้สูงสุดถึง 3 - 5 เท่า
เมื่ออากาศไหลผ่านระบบ 3 ขั้นตอน:
- Pre-Filter จะช่วยดักจับฝุ่นขนาดใหญ่เอาไว้ได้มากกว่า 70-80% ของปริมาณฝุ่นทั้งหมด
- Medium-Filter จะช่วยดักจับฝุ่นละเอียดขนาด 1-10 ไมครอน รวมถึง PM2.5 ไว้อีก 80-90% ของฝุ่นที่เหลือ
นั่นหมายความว่า อากาศที่เดินทางมาถึงหน้าแผ่นกรอง HEPA Filter จะเป็นอากาศที่ค่อนข้างสะอาดอยู่แล้ว มีเพียงฝุ่นจิ๋วขนาดเล็กกว่า 1 ไมครอนปริมาณน้อยมากที่เข้าไปถึงตัว HEPA Filter จึงช่วยการยืดอายุ HEPA Filter ออกไปได้นานหลายปี ช่วยให้โรงงานประหยัดงบจัดซื้อเปลี่ยนแผ่นกรองราคาแพงได้อย่างมหาศาล
2. ลดค่าไฟฟ้าของระบบ AHU / HVAC
หนึ่งในค่าใช้จ่ายที่ใหญ่ที่สุดของโรงงานอุตสาหกรรมคือ "ค่าไฟฟ้าของระบบปรับอากาศ และ หมุนเวียนอากาศ" แรงดันตกคร่อม คือแรงต้านทานที่เกิดขึ้นเมื่ออากาศไหลผ่านแผ่นกรอง ยิ่งแผ่นกรองอุดตัน แรงดันตกคร่อมยิ่งสูง พัดลมส่งลมก็ยิ่งต้องใช้ พลังงานไฟฟ้า (kW) มากขึ้นในการดันปริมาณลม
3. ลดของเสียในกระบวนการผลิต
ในอุตสาหกรรมไฮเทค เช่น การผลิตไมโครชิป แผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ยาฉีด ฝุ่นเพียงอนุภาคเดียวขนาด 0.5 ไมครอน สามารถทำให้ผลิตภัณฑ์ชิ้นนั้นกลายเป็น "ของเสีย" ได้ทันที ระบบการกรอง 3 ขั้นตอน ให้ความคุ้มครองความสะอาดที่ "เสถียร และ แน่นอนกว่า"
- การมีกรอง 3 ชั้น เป็นระบบสำรองในตัวหาก Pre-Filter เกิดฉีดขาด ก็ยังมี Medium-Filter คอยปกป้อง HEPA Filter
- ช่วยให้ค่าความสะอาดของห้อง Cleanroom (ตามมาตรฐาน ISO 14644-1) นิ่งตลอดเวลา ไม่มีปัญหาการเล็ดลอดของฝุ่นฉับพลันเมื่อเปลี่ยนแผ่นกรอง
- ลดอัตราการสูญเสียชิ้นงาน เพิ่มเปอร์เซ็นต์ผลผลิตซึ่งคิดเป็นมูลค่าเงินที่ประหยัดได้มหาศาลยิ่งกว่าราคาของแผ่นกรองหลายเท่าตัว
4. ลดเวลา Downtime และ ค่าแรงในการบำรุงรักษา
การหยุดสายการผลิต เพื่อเปลี่ยนแผ่นกรองอากาศในห้อง Cleanroom แต่ละครั้ง มีต้นทุนที่สูงมาก เพราะต้องทำการล้างห้อง และ ทำการสอบเทียบ/รับรองมาตรฐานห้องใหม่ทุกครั้ง
- การเปลี่ยน Pre-Filter: ทำได้ง่าย รวดเร็ว บางชนิดสามารถถอดล้างได้ ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที และ ไม่ต้องหยุดสายการผลิตหลัก
- การเปลี่ยน Medium-Filter: ทำตามรอบการบำรุงรักษาประจำปีได้ง่าย
- การเปลี่ยน HEPA Filter: ทำได้นานๆ ครั้ง (ทุก 3-5 ปี) ช่วยลดจำนวนครั้งที่ต้องหยุดโรงงานเพื่อ Re-certify ห้องสะอาด ทำให้โรงงานเดินเครื่องผลิตได้เต็มประสิทธิภาพตลอดปี
จะเห็นว่าการตัดสินใจติดตั้งระบบกรองอากาศแบบ 3 ขั้นตอน (Pre-Filter ➔ Medium-Filter ➔ HEPA Filter) ไม่ใช่การเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายในการซื้ออุปกรณ์ แต่เป็นการ "ลงทุนเชิงกลยุทธ์" ที่ช่วยปกป้องแผ่นกรองราคาแพงอย่าง HEPA Filter และ ระบบ HVAC ทั้งหมด ทำให้การบริหารจัดการระบบกรองอากาศ 3 ขั้นตอนอย่างมีประสิทธิภาพ จึงเป็นหนึ่งในกุญแจสำคัญที่ช่วยให้โรงงานขับเคลื่อนธุรกิจได้อย่างมั่นคง และ ยั่งยืน แต่ถ้าสนใจระบบกรองอากาศโรงงานที่มีประสิทธิภาพเราขอแนะนำ JAF เป็นผู้ให้บริการชั้นนำด้านผลิตภัณฑ์ ระบบกรองอากาศ ซึ่งรักษาคุณภาพทางอากาศได้อย่างเต็มที่อีกทั้งยังช่วย การควบคุมมลพิษทางอากาศที่ครอบคลุม โดยมีทีมงานมืออาชีพที่มีประสบการณ์มากว่า 20 ปี เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า ให้ได้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีคณภาพ ตอบโจทย์การใช้งาน และ แก้ปัญหาลูกค้าให้หมดไป อีกทั้งยังมีบริการให้คำปรึกษาทั้งก่อน และ บริการหลังการขายที่ดีอีกด้วย
ติดต่อสอบถาม
บริษัท เจแปน แอร์ฟิลเตอร์ (ไทยแลนด์) จำกัด
ที่อยู่: 499/26 หมู่ที่ 13 ตำบลราชาเทวะ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ 10540
Tel: 02-186-8942-3, 096-801-2236
Email :sales@jafthailand.com
